1909-2000
Ο Σπυρίδων Μαρκεζίνης, γόνος πολιτικής οικογένειας των Κυκλάδων, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1909. Ακολούθησε νομικές σπουδές και εργάστηκε ως δικηγόρος και νομικός σύμβουλος εταιρειών. Στον Μεσοπόλεμο υπήρξε βασικός υποστηρικτής της παλινόρθωσης του βασιλιά Γεώργιου, διαφώνησε ωστόσο με τον τρόπο διεξαγωγής του δημοψηφίσματος τον Νοέμβριο του 1935. Από το 1936 έως το 1946 διετέλεσε νομικός σύμβουλος του βασιλιά.
Στην Κατοχή, συμμετείχε το 1941 στην οργάνωση Εθνική Δράση και από το 1942 στην οργάνωση Δεσμός με επικεφαλής τον αρχιεπίσκοπο Χρύσανθο με στόχο την επάνοδο του Γεώργιου στην Ελλάδα. Ταυτόχρονα διετέλεσε πολιτικός εκπρόσωπος του βασιλιά στην Αθήνα.
Μεταπολεμικά, πολιτεύθηκε και εξελέγη βουλευτής Κυκλάδων στις εκλογές του 1946 συνεργαζόμενος με το Λαϊκό Κόμμα, από το οποίο αποχώρησε στις 26 Νοεμβρίου του ίδιου έτους και συγκρότησε κοινοβουλευτική ομάδα υπό την ηγεσία του, η οποία μετεξελίχθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1947 στο Νέο Κόμμα. Ανέλαβε υπουργός άνευ Χαρτοφυλακίου (20.1.1949-14.4.1949) στην κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Θεμιστοκλή Σοφούλη. Στις εκλογές του 1950 πολιτεύθηκε στην περιφέρεια πρώην Δήμου Αθηναίων και στην περιφέρεια Κυκλάδων ως επικεφαλής του Νέου Κόμματος χωρίς να εκλεγεί. Ο Σπ. Μαρκεζίνης συμμετείχε στον ιδρυτικό πυρήνα του Ελληνικού Συναγερμού, με τον οποίο πολιτεύθηκε και εξελέγη βουλευτής Αθηνών στις εκλογές του 1951. Επανεξελέγη με το ίδιο κόμμα το 1952 και ανέλαβε υπουργός Συντονισμού (19.11.1952-3.4.1954) στην κυβέρνηση του Αλέξανδρου Παπάγου, έως την παραίτησή του στις 3 Απριλίου 1954 εξαιτίας της διαφωνίας του με τον πρωθυπουργό για τις συμβάσεις με τις εταιρείες Siemens και Telefunken. Ανεξαρτητοποιήθηκε από τον Ελληνικό Συναγερμό στις 11 Νοεμβρίου του ίδιου έτους και στις 3 Φεβρουαρίου 1955 συγκρότησε το Κόμμα των Προοδευτικών. Στις εκλογές του 1956 πολιτεύθηκε στην περιφέρεια πρώην Δήμου Αθηναίων με το Κόμμα των Προοδευτικών χωρίς να εκλεγεί. Ο Σπ. Μαρκεζίνης εξελέγη βουλευτής Αθηνών στις εκλογές του 1958, συμμετέχοντας στον συνασπισμό της Προοδευτικής Αγροτικής Δημοκρατικής Ένωσης. Στις εκλογές του 1961 επανεξελέγη βουλευτής, έχοντας σχηματίσει εκλογικό συνασπισμό με την Ένωση Κέντρου. Στις εκλογές του 1963 πολιτεύθηκε με το Κόμμα των Προοδευτικών χωρίς να εκλεγεί. Εν όψει των εκλογών του 1964 προχώρησε στη συγκρότηση συνασπισμού με την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση και επανεξελέγη βουλευτής με το Κόμμα των Προοδευτικών.
Την περίοδο της δικτατορίας των συνταγματαρχών, ο Σπ. Μαρκεζίνης αναγνώρισε το καθεστώς και συνέβαλε στην επονομαζόμενη «φιλελευθεροποίησή» του, αναλαμβάνοντας την πρωθυπουργία (8.10.1973-25.11.1973) έως την ανατροπή του από το πραξικόπημα του Δημήτριου Ιωαννίδη μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου.
Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, επανίδρυσε το 1979 το Κόμμα των Προοδευτικών, με το οποίο πολιτεύθηκε στις ευρωεκλογές του 1981 χωρίς να εκλεγεί και πολιτεύθηκε για τελευταία φορά με το ίδιο κόμμα στις εκλογές του 1985 χωρίς επιτυχία. Ο Σπυρίδων Μαρκεζίνης απεβίωσε στις 4 Ιανουαρίου 2000.
Βιβλιογραφία
Βασικές πηγές για τη συγκρότηση των βιογραφικών του Λεξικού αποτέλεσαν:
Βλ. επίσης:
- «Μαρκεζίνης, Σπύρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Αθήνα 1986, τ. 5, σ. 47
- Στέφανος Καβαλλιεράκης, “Κόμμα των Προοδευτικών (ΚΠ), 1955-1967”, στο Ιστορικό Λεξικό Ελληνικών Κοινοβουλευτικών Κομμάτων, 1844-1967, Αθήνα 2022
- Στέφανος Καβαλλιεράκης, “Νέον Κόμμα (ΝΚ), 1947-1951”, στο Ιστορικό Λεξικό Ελληνικών Κοινοβουλευτικών Κομμάτων, 1844-1967, Αθήνα 2022
- Σπύρος Λιναρδάτος, Από τον εμφύλιο στη χούντα, τ. Β΄, Αθήνα 1978.
- Σπυρίδων Β. Μαρκεζίνης, Σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ελλάδος (1936-1975), τ. Α΄-Γ΄, Αθήνα 1994
- Μελέτης Μελετόπουλος, «Σπύρος Μαρκεζίνης: ο αστικός ριζοσπαστισμός», Νέα Κοινωνιολογία, 34 (2002), σ. 111-131
Τελευταία ενημέρωση: 4.12.2023
